Boven Pekela Nieuws 

Ruimte voor alles wat er in ons dorp gebeurt...

Verhalen van vroeger...

Bewoningsgeschiedenis van Boven Pekela

De vroegste tekenen van bewoning dateren uit de bronstijd. Het duurt dan tot halverwege de vijftiende eeuw voordat er in de literatuur gesproken wordt over de "Pekelborg". Dit was een borg die door de stad Groningen werd gebouwd als tegenhanger voor de borg te Wedde. De stad Groningen wilde zijn macht vergroten en kwam regelmatig in conflict met de hoofdelingen van Westerwolde Rond 1600 is begonnen met het afgraven van de venen rond de Pekel A. De vervening bij de Pekel A, na verbetering Pekeler Hoofddiep genoemd, werd grootscheeps aangepakt en vertoonde een typisch koloniale stijl met wijken aan weerszijden van het hoofddiep. Een buurtschap ten behoeve van behuizing van veenarbeiders vormde de eerste groep huizen in deze veenkolonie. Met de bouw van een tweede kerk in 1704 werd de langgerekte veenkolonie gescheiden in Oude en Nieuwe Pekela, toentertijd Beneden en Boven Pekela genoemd. De ten zuiden van Nieuwe Pekela gelegen kolonies Noorderkolonie, Zuiderkolonie en Dwarsdiep kunnen als afzonderlijke ontginningen worden beschouwd. Met de aanleg ervan is men rond 1760 begonnen. De verveningen zelf hebben waarschijnlijk voor een groot deel in de negentiende eeuw plaatsgevonden. De afvoer van de turf vond plaats via het Pekeler Hoofddiep. Een verbinding met het Stadskanaal kwam in 1877 tot stand. Aan het einde van de achttiende eeuw is de vervening langs de Pekel A grotendeels voorbij. Op kleine schaal ging het afgraven van de venen nog wel door. Boven Pekela is een afzonderlijke ontginning en is ontstaan tijdens de vervening in de negentiende eeuw. Ter hoogte van het vroegere Derde Verlaat verdubbelde het Pekeler Hoofddiep zich. Het oostelijk kanaal, waarlangs de meeste bebouwing werd opgericht, loopt door tot aan Stadskanaal. Het westelijk diep (thans gedempt) stopt bij de gemeentegrens. Rond 1850 bestond de bebouwing van Boven Pekela uit enkele boerderijen, met name aan het westelijk kanaal gelegen, en arbeiderswoningen van het krimpjestype. De nokrichting was haaks op het diep. Ten oosten van Boven Pekela diep ligt Dwarsdiep, de secundaire ontginningsas. Hierlangs lag destijds een tiental Oldambster boerderijen. In de tweede helft van de negentiende eeuw breidde de bebouwing langs beide diepen zich iets uit. Langs de wijk van het oostelijk kanaal naar Dwarsdiep ontstond een lint arbeiderswoningen van het krimpjestype, thans bekend als Wildeplaats. Rond 1900 kreeg Boven Pekela zijn eigen kerk met kerkhof. In het begin van de twintigste eeuw veranderde er weinig, slechts de bestaande bebouwing werd vernieuwd. Na de Tweede Wereldoorlog zijn enkele panden geamoveerd en werden het Dwarsdiep en het westelijk kanaal gedempt.










Zoals iedereen hier in Boven Pekela wel weet, is er sinds 4 februari 2018 weer veel  bedrijvigheid op het perceel waar vroeger het huis van Kappie Raatjes stond, tegenover de Theo Thijssenschool aan de HB Hulsmanstraat I 22.

Hier is Pieter Wolthuis toen begonnen met het bouwen van  een grote garage, waar hij met zijn vrouw Marleen en hun drie kinderen Sanne, Leon en Britt ging wonen. Pieter is ZZP'er en eigenaar van bouwbedrijf Wolthuis.

Zo kon hij rustig beginnen met het bouwen van een nieuwe woning. Eigenlijk was het niet de bedoeling om in Boven Pekela te gaan wonen, laat staan in Nederland. Want Pieter wilde graag als gezin naar Zweden emigreren, maar niet iedereen van het gezin zag dat zitten. Zo huurden ze eerst een huis in Drouwenermond en na veel rondkijken kochten ze dit stuk grond in Boven Pekela. Pieter heeft met hulp van alle gezinsleden het huis zelf gebouwd en sinds juli 2020 is alles klaar en hebben ze een mooi nieuw huis neergezet.

De kinderen die allemaal voetballen hebben het naar hun zin en Pieter en Marleen wonen graag in het mooie Boven Pekela.

E-mailen
Map
Info